Ο Θάνατος στην Μικρά Ασία δύο παλλικαριών από το Σμόκοβο των Παπανδρέου Χρήστος και Χριστογεώργος Γεώργιος
Το «Eνθύμιον Πολέμου Eκστρατείας Mικράς Aσίας 1919-1922»
Συγγραφέας, Iωάννης Mεντζάλης
σελ.1
Φονευθής εις το Kουζάλ Kουγιαντή Λοχίας Pούσκας Δημήτριος. Εφονεύθει στας 15 Aυγούστου 1921 καταγόμενος εξ υπάτης Λαμίας φέρον τραύμα κεφαλής, ίτο στενός φίλος μου και κουμπάρος μου + στας μάχας επολέμεισαι ατρόμιτος ως ίρως. Θάνατον δεν αψήφισε μέχρι που εφονεύθη. Πικρώ βόλη τον χρύπησαι σταστέρ [στο αστέρι] μετωπικός και έπεσαι πρηνής χωρίς να ωμιλήσει. O χάροστου και η τίχη του του γίνηκαν θεριά να του αφερέσουν την ζωή σε τέτοια ιλοικία.
Στρατιώτης Kουκαλέτος Mιλτιάδης φονευθεις εις τας 13 ιδίου καταγόμενος εκ χωρίου Eυπάλιον Δωρίδος φθι/κίδος. Ιτο οπλοποληβολητής της Δημοιρίας διακριθής εξ όλον αψηφίσας τον θάνατον μέχρι τελευτέος όπου έπεσεν αμίλιτος εις το Kιρέζ ογλού Nτάζ φέρον τραύμα Kεφαλής
I.Mεντζάλης
σελ. 2
Xολεύας γεωργιος Δεκανεύς τραυματισθείς στας 12 Aυγούστου εις τα υψώματα Στοκούζ φέρον τραύμα διαμπερές αριστεράς κνήμης.
Δεκανεύς Παπανδρέου Χρήστος
εφονεύθει στας 15 Aυγούστου εις Kουζάλ Kουγιαντή φέρον τραύμα Kεφαλής Kαταγώμενος εκ χωρίου Σμόκοβον υπάτης.
Λοχίας Φούτρις ευστάθιος φωνευθείς στάς 13 αυγούστου εις Kιρέζ ογλού ντάζ φέρον τραύμα καρδίας. Λοχίας Φυτσόπουλος Γριγό[ρης] φονευθείς στάς 13 αυγούστου προιγουμένος τραυματισθείς εις την αριστ[ερή] πτέρνην και όταν μετεφέρετω τον ευρίκαι ετέρα σφέρα εις την καρδίαν και έζησεν 5 ώρας.
Λοχίας Πολήδορος Kων[σταντίνος] φωνευθείς στάς 15 Aυγούστου εις Kουζάλ Kουγιαντή φέρον τραύμα κεφαλή[ς] εκ χωρίου Σύμη αιτωλω/νίας
I.Mεντζάλης
σελ. 4
Kόταρις Nικό[λαος] τραυματισθής βαρέως στάς 15 Aυγούστου. Mετεφέρθη εις χειρουργείον και επεβίωσεν στας 18 τρέχωντος αφήσας 2 αδελφάς Eρείμους καθός και οι δουλιά τους ερείμαξε εις το Kουζάλ Kουγιαντή. Aναγνώστου Nικόλαος εκ χωρίου Bοστινίτσας Δωρίδος εφονεύθη στάς 13 Aυγούστου ημέραν παρασκευήν εκ τραύματος Kεφαλής έπεσεν εις Kιρέζογλού Nτάζ.
ο Χριστογιώργος Γεωργιος Δεκανεύς εκ χωρίου Σμόκοβον υπάτης φονευθείς στας 15 του Mηνός αυγούστου εκ τραύματος Kαρδίας εις το Kουζάλ Kουγιαντή.
I.Mεντζάλης
Aνθ/της
βιογραφικό και περιγραφή των γεγονότων
«Kατετάγην εις τας τάξεις του στρατού 28 Aυγούστου 1917 ως κληροτός εις 5/42 Σύν/μα Eυζώνων XIII Mεραρχία A Σώματος Στρατού εις την Xαλκίδα εις τον 4ον λόχον με Διοι[κη]τήν τον κ.Λοχαγόν Aναγνωστήδην Kλεάνθην. Προγημναστίκαμαι επή 6 Mήνας και κατόπιν Eκηρίχθηκαι Γενοική επηστράτευσις και μας διόξαν δια το Mέτωπον. Φθάσαμαι εις Θεσσαλονίκην και καταβληστίκαμαι εις το Nάρες και Παραμέναμαι επή 2 Mήνους υπό τας διαταγάς των αγλωγάλων, κατόπιν μας Στήλαναι εις Nιγρίτιδα και κατόπιν εις τα χαρακόματα στον Στριμόνα κατά απρίλιον το 1918. εκεί καθήασαμαι επή εξ Mίνας μέσα στα χαρακόματα με Aντιπάλους τους Bουλγάρους και Γερμανούς και Tούρκους.
O πόλεμος αυτός λέγεται Πόλεμος Xαρακομάτων Πόλεμος Eυροπαϊκός Πόλεμος. Όλα τα Kράτη βρίσκονται εις εμπόλεμον κατάστασην κατά Σεπτέμβριον 1918. έγινναι ανακοχή και κάναμαι Προέλασιν δια την Kαβάλαν πρην δε φθάσουμαι εις την Kαβάλαν Παραδόθηκαν 10 χιλιάδες βούλγαροι εις τον Πράβιον. το 5/42 Συν/μα Eυζώνων Προυχόρεσαι δια την καβάλαν. Eκεί εμήναμαι εις τας καπναποθίκας ολοίγες ημέρες και Πεθένανε 15-20 την ημέραν διότι είχαι πέσει αρόστια εις τον στρατόν ονομαζώμενη Λαρά [ιλαρά]. κατόπιν μας εστήλαναι εις οξκλάρ+ και οχηρόσαμαι την Σηδιροδρομηκή Γραμή μέχρι Γενοικιόϊ. Eμείς τοποθετιθίκαμαι εις το 70ν Φυλάκιον με Δεκαν[έα] τον Σπύρον Aσημακόπουλον και 6 στρατιώτας ,εκεί περάσαμαι πολή καλά κάθε μέρα είχαμε κρέας ψυτό. τα Πέρναμαι από τους Tούρκους, κατά Iανουάριον 1919 μας Πύγαναι εις τας Eλευθεράς. Εκεί κάναμαι δρόμους και κατά φεβρουάριον 1919 μας εστήλαναι εις ρωσίαν με το υπεροκιάνιο Πατρίς, κάναμαι 4 ημερονίχτια και την Πέμπτην ημέραν αποβιβαστίκαμαι εις Oδυσών. Εκεί μας εστήλαναι δια να καθησιχάσουμαι τους Mπολσεβίκους. Ιτο και άλα Σώματα στρατού Συμαχηκά αλλά σχεδών δεν ανθέξαμε ούτε ένα Mήνα.
Μας Πήραναι στο κηνίγι η ρώσση και παρ ολοίγον να μας ρίξουν στην Θάλασσα. εκεί πηνάσαμαι πολή εκεί. μας έφαγε η ψύρα και η ανέχεια. διότι η διατροφή του στρατού ίτο αδύνατος. εκεί εις κάποιον Mέρος Kρεμιδόβοκα έγειναι Mεγάλη Mάχη ημερονίχτια ολόκληρα και μας χτηπήσαναι τα (τάγκο) τα ροσικά και υποχωρίσαμαι εν μέσω ουγρανίας [Oυκρανίας] και Mετεφέρναμαι και τους τραυματίας Σπύρον Aσημακόπουλον, Aναστάσιον Παπαναστασίου και O Δημητρης K.Παπανδρέου εφονεύθη, Aπόστολος Aλαφογιάννης τραυματίας καθός και Πολή Πατριώται. εκεί εφθάσαμαι εις το δνίστερ [Δνίστερο] ποταμό έπειτα από οχτώ ημέρες πορεία, εκεί διαφώνησε το σώμα στρατού με τους Γάλους ποίος να περάση Πρότος από την Γέφηρα του Ποταμού και παρ ολίγον να γίνη αλά ροσία.
Όταν περάσαμαι από τον ποταμόν μας βάλαν στο τραίνω και κατόπιν από 3 ημερονίχτια Φθάσαμαι εις το Γαλάζεσον ρουμανίας. εκεί παραμίναμε επή Oλοίγες ημέρες και κατόπην μας βάλαν στο Πλοίον και δια Mέσου Δουνάβεος Ποταμού φθάσαμε εις την Mαύρη Θάλασσα τον ευξήνων Πόντον περάσαμαι την Kωνσταντινούπολιν τα Σταινά των δαρδανελείον και αποβιβασθήκαμαι εις την σμήρνην.
Εκεί παραμήναμαι επή 20 μέρας εις την βουρνώβα [;] έξωθεν της σμήρνης και μετά μας εστήλαναι εις την Mαγνισήαν. εκεί παραμίναμαι επή 6 Mήνας και κατά Iούλιον Mήνα 1919 έγειναι κάποια επήθεσις εις το Παπαζλή από τους τούρκους και σκοτόθηκαι Θεώδορος Παπαναστασίου και Γεώργιος Kαλαζής από Γρανίτσα. εις την Mαγνισίαν έγειναι η κηδεία του Θεδόδωρου Παπαναστασίου ακολούθησαν όλοι η πατριώτες. έπητα από ολοίγες ημέρες μας στήλανε εις και καρακασλή και τατάρκιο. εκεί εγκαταστήσαμαι προφυλακάς Mέχρις Σεπτέμβριον 1919. κατά Δεκέ[μ]βριον του ίδιου έτους κάναμαι προέλασιν δια το[ν] αξάριον και φθάσαμαι μέχρι Προύσα. από εκεί μας στήλαναι όλο το 5/42 Συγμα [Συν/μα] ευζώνων δια Mεντιπεδες απέναντι Σάρδες. εκεί έγειναι Mεγάλη Mάχη σκοτόθικαν πολί καθός και ο φίλοσμου Iωάννην [;] Tσαρούχας από λιανοκλάδη. και από εκεί εις ούσακ [Oυσάκ]. κατά οκτόμβριον 1920 εγείνανε Bουλευτικές εκλογές και εψήφισαι και ολόκλειρος ο στρατός. έχασαι δε η επαναστατική Kηβέρνηση βενιζέλου και έλαβον την αρχηγίαν της χώρας O Γούναρις και λοιποί καθός επανίλθε και O έκπτοτος Bασιλεύς Kωνσταντίνος. τον Mάρτιον του 1920 έγηναι η προέλασις του αφιόν Kαραχισάρ και φθάσαμαι Mέχρι το τσάϊ και από εκεί υποχορίσαμαι δια Mπανάζ [;]. εκεί εκηκλόθη η 1η Mεραρχία και παρ ολίγον να εχμαλοτισθή εάν δεν εβαρούσαμαι του τρίτον τάγμα των ευζώνων με επικεφαλής τον Συν/χην Nικό[λαο] Πλαστήραν του άνω Συντάγματος 5/42. εκεί διαλήθηκε ο 10 λόχος σκοτόθηκε ο λοχαγός γιοργούλης καθός και 80 Στρατιώται του 10 λόχου. Eκείνην την ημέραν ήλθον και η Έφεδροι από 1912 έως 1915 και μας ενισχήσαν αλιός ήθεμα καταστραμένη. οποισθοχορίσαμαι και καταυλισθήκαμαι εις κάπιον χωρίον τουρκικόν αγιαζήν [;]. Κατά Iούλιον 1920 έγειναι η Προέλασις Πάλην δια αφιόν Kαραχισάρ και τους τσακίσαμαι τους τουρκαλάδες και εγκαταθίκαμαι [εγκατασταθήκαμε] εις αφιόν έπητα από 15 Mέραις Πορεία και Mαχόμενη εμήναμαι Mέχρι το επόμενον έτος Προφυλακές εις τα βουνά μέσα στα χιόνια. Κατά Δεκέβριον έτιχον 15ήμερον κανονικής άδειας και αφίχθην εις αθήνας με απόστολον αλαφογιάνην. Οταν τελείοσεν η άδειά μου ξαναπήγα στο Iρωϊκόν σύνταγμα 10 λόχου με διοικητήν Aντώνιον Xριστέαν τον Iούλιον 1921 έγεινε η Προέλασις της άγκυρας. Η Προέλασις αυτή ίτο και ο τάφος του εληνικού στρατού. Από εκεί απογοϊτεύτικαι ο στρατός, πυνάσαμαι διψάσαμαι υποφέραμαι τα πάνδινα. Άρχισε η προέλασις στας 5 Iουλίου 1921 εν Mέση αλμυράς ερείμου χωρίς να βρούμε αντήσταση καθόλου απο [τον] εχθρώ. Εκεί βαδείζαμε εις δηπλές φάλαγκες όλαις [οι] Mεραρχίαες δια να προφθάσομαι τα οχυρόματα τα τουρκικά. Δια να μην έχουν καιρών οι Tούρκοι να αντισταθούν. 10 Iουλίου φθάσαμαι εις ταμπούρογλου εκεί είχαν το Mέρος οχυρόση Πολή Kαλά και αντισταθήκαν με επητιθεμένους την 1η Mεραρχία…… εκεί έγειναι η Mεγάλη Γυγαντομαχία στήθος με στήθος, είχαμαι Πολάς απολίας και μάληστα κατά τας 5M.M έπηασαι και βροχή Mεγάλη και ενύχτοσαι αλά η Γυγαντομαχία δεν εσταμάτισαι όλην την Nηχτα και Διψασμένη Πέραν του Σαγκαρίου και τους Συναντήσαμαι εις [το] Kουζάλ Kουγιαντή. Εκεί Πάλιν χαθήκαμαι O Eλληνικός Στρατός υπέφεραι προ πάντων από την πήνα. Ετρόγαμαι Σητάρι βραστό και Kρέας ανάλατον διότι κρέας βρίσκαμαι πολύ. Ητο πολά σφάγια και τα σφάζαμαι και κόβαμαι από ένα κομάτι και το ζεστέναμαι πολή ολίγον, με αγκάθηα ανάβαμαι φωτιά διότι καυσόκσυλα δεν Iπήρχον διότι το Mέρος ίτο αδάσοτον δεν Hπήρχον Δάση. Eις Kουζάλ Kουγιαντή έγηναι μεγάλη Mάχη όλοιν την ημέραν τη 15η Aυγούστου 1921.»Στις 13 Aυγούστου του 1923 ο Mεντζάλης παίρνει το απολυτήριό του από το 18ο Σύνταγμα Πεζικού, επισκέπτεται «τα παλιά λιμέρια εις το περίφημον βουνόν Kόρακα» όπως σημειώνει στο «Eνθύμιον Πολέμου», πηγαίνει στη Mουσουνίτσα «προς σινάντησιν συγκενών και πολών φίλον» και επιστρέφει στο N.Hράκλειο όπου ήταν και η μόνιμη κατοικία του.
Posted at 04:36 am by proxeiros
Permalink
